„Solidarność” rozpoczyna akcję zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie utrzymania obecnie obowiązującego wieku przechodzenia na emeryturę. - Mamy obowiązek wypowiedzieć się w tej sprawie. Chcemy skorzystać z wolności, z tego że żyjemy w demokratycznym państwie – podkreśla szef związku Piotr Duda.
- Fora internetowe czy sondaże jednoznacznie mówią że Polki i Polacy nie godzą się podwyższenie wieku emerytalnego. Platforma Obywatelska oszukała społeczeństwo, bo mogli o tym mówić w kampanii wyborczej. Rządzący po wyborach zapominają, kto ich wybiera, mają patent na mądrość, ignorują dialog społeczny – mówił Piotr Duda podczas konferencji prasowej podsumowującej obrady Komisji Krajowej NSZZ „S” w Katowicach. - 30 lat temu władza też nie chciała prowadzić dialogu społecznego. I 30 lat temu, i dziś „Solidarność” jest przygotowana do walki, ale jesteśmy przygotowaniu do walki merytorycznej. Chcemy korzystać z demokratycznych narzędzi.
Instrukcja składania poparcia pod wnioskiem o referendum
JAK TO ZROBIĆ?
W górnej części tabeli widnieje zaproponowane pytanie referendalne: Czy jest Pani/Pan za utrzymaniem dotychczasowego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn ?Zapoznaj się z pytaniem, ale NIE ODPOWIADAJ na nie. Na to przyjdzie czas podczas głosowania w lokalu wyborczym.
WAŻNE!
Koniecznie musisz natomiast wypełnić czytelnie wszystkie rubryki tabeli. Wpisz w odpowiednie miejsca swoje imię i nazwisko, adres, nr pesel, w ostatniej rubryce podpisz się. Przypominamy: na wyrażenie opinii „Tak” lub „Nie” na zadane pytanie będziesz miał czas podczas referendum ogólnokrajowego. Na tym etapie na formularzu NIE MOŻESZ dokonywać żadnych skreśleń i dopisków.
PAMIĘTAJ!
Składając podpis pod wnioskiem NIE ODPOWIADASZ jeszcze na pytanie. Popierasz tylko wniosek o zwołanie referendum. Robisz pierwszy krok w walce o swoje prawa.
Wypełniony druk prześlij do najbliższej siedziby związku na twoim terenie lub na adres
Biuro Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”
Wały Piastowskie 24,
80-855 Gdańsk
2 lata w zawieszeniu dla Kiszczaka za stan wojenny.
czwartek, 12 stycznia 2012 16:49
Czesław Kiszczak został uznany za winnego w sprawie wprowadzenia stanu wojennego i skazany na dwa lata więzienia w zawieszeniu na pięć lat. Stanisław Kania został uniewinniony od zarzucanego mu czynu. Postępowanie przeciwko Eugenii Kemparze zostało umorzone - taki wyrok ogłosił Sąd Okręgowy w Warszawie ws. autorów stanu wojennego.
Czesław Kiszczak uznany został winnym zbrodni komunistycznej poprzez udział w związku przestępczym. Sąd skazał go na cztery lata więzienia, na mocy amnestii kara została zmniejszona o połowę - do dwóch lat i zawieszona na pięć lat. Stanisław Kania został uniewinniony. Postępowanie ws. Eugenii Kempary zostało umorzone. Wyrok jest nieprawomocny; Kiszczaka nie ma w czwartek w sądzie.
86-letni dziś generał Czesław Kiszczak w 1981 r. był szefem Wojskowej Służby Wewnętrznej i Ministrem Spraw Wewnętrznych. Został uznany za winnego zbrodni komunistycznej, jakim był jego udział w związku przestępczym o charakterze zbrojnym, który doprowadził do uchwalenia przez Radę państwa PRL dekretów o stanie wojennym. Sąd potwierdził, że wprowadzenie stanu wojennego było nielegalne.
- Kwestię niekonstytucyjności dwóch spośród dekretów Rady Państwa z 12 grudnia 1981 r. przesądził już w swym wyroku Trybunał Konstytucyjny (...) w ocenie sądu nielegalne było także podjęcie przez Radę Państwa uchwały w sprawie wprowadzenia stanu wojennego, wynika to z podstawy prawnej tej uchwały, którą były przepisy wydanego nielegalnie dekretu - mówiła w uzasadnieniu wyroku sędzia Ewa Jethon.
"Kara zawieszona ze względu na wiek i stan zdrowia"
Kara dwóch lat więzienia dla Czesława Kiszczak została zawieszona na pięć lat ze względu na wiek i stan zdrowia - podkreślono w uzasadnieniu Sądu Okręgowego w Warszawie.
86-letni dziś generał Kiszczak został skazany w procesie autorów stanu wojennego na karę dwóch lat więzienia w zawieszeniu na pięć lat. - Wykonanie kary warunkowo zawieszono na okres pięciu lat próby. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest wiek i stan zdrowia oskarżonego - powiedziała sędzia w ustnym uzasadnieniu do wyroku.
Kiszczak został skazany na karę czterech lat więzienia, ale na mocy przysługującego mu prawa do amnestii wyrok zmniejszono o połowę.
Sąd uniewinnił b. I sekretarza KC PZPR Stanisława Kanię, a sprawę członkini rady państwa Eugenii Kempary - umorzył.
"Kania nie zaakceptował rozwiązań siłowych"
Były I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania konsekwentnie opowiadał się za politycznym rozwiązaniem sytuacji w kraju i nie zaakceptował rozwiązań siłowych - uzasadnił sąd uniewinnienie Kani w procesie autorów stanu wojennego.
Spośród trójki oskarżonych w sprawie uniewinniony został tylko Kania - b. szefowi MSW Czesławowi Kiszczakowi sąd wymierzył karę dwóch lat więzienia w zawieszeniu na pięć lat, a sprawę członkini Rady Państwa Eugenii Kempary umorzył z powodu przedawnienia.
Sąd przyznał, że działaniu Kani nie można przypisać cech "brania udziału w związku przestępczym". - Kania nie działał z zamiarem nielegalnego wprowadzenia stanu wojennego wyrazem tego był fakt, że kiedy prace planistyczne zmierzające do wprowadzenia stanu wojennego dobiegały końca zrezygnował w październiku 1981 r. ze stanowiska I sekretarza i funkcję tę objął wtedy gen. Wojciech Jaruzelski - mówiła sędzia Ewa Jethon.
"Nie było zagrożenia zbrojną interwencją"
Stan wojenny nie został wprowadzony wobec zagrożenia interwencją wojskową, lecz aby utrzymać pozycję jego autorów w hierarchii państwowej i partyjnej - ocenił Sąd Okręgowy w Warszawie.
- Nie ulega wątpliwości, że w momencie wprowadzenia stanu wojennego nie było bezpośredniego zagrożenia zbrojną interwencją ze strony wojsk Układu Warszawskiego, którego państwa oczekiwały rozwiązania sytuacji w Polsce poprzez polskie władze - stwierdził sąd w uzasadnieniu wyroku wobec autorów stanu wojennego.
Zdaniem sądu "faktycznym motywem działania członków związku przestępczego, mającego na celu nielegalne wprowadzenie stanu wojennego, było zachowanie obowiązującego systemu ustrojowego i osobistej pozycji w hierarchii aparatu partii i państwa".
Sąd wskazał, że z chwilą mianowania Czesława Kiszczaka na ministra spraw wewnętrznych "związek uzyskał kontrolę nad wszystkimi uzbrojonymi formacjami, konieczną do nielegalnego wprowadzenia stanu wojennego".
Według sądu "hierarchia uczestników związku w strukturach aparatu państwa i partii była adekwatna do ich hierarchii w związku przestępczym; członkowie nie musieli tworzyć odrębnych, rozbudowanych struktur związku przestępczego".
W marcu zeszłego roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że dekrety o stanie wojennym przyjęto niezgodnie z Konstytucją PRL. TK potwierdził, że Rada Państwa nie miała prawa wprowadzić stanu wojennego na mocy dekretów - ich wydawanie było możliwe tylko w przerwach między sesjami Sejmu, a w grudniu 1981 r. sesja trwała. Podkreślono, że wyrok TK nie ma bezpośredniego wpływu na proces twórców stanu wojennego.
"Jaruzelski byłby ukarany"
Wojciech Jaruzelski byłby uznany za winnego w sprawie stanu wojennego, gdyby nie zawieszono jego sprawy z powodu złego zdrowia - przyznał prok. IPN Piotr Piątek po wyroku stwierdzającym, że stan wojenny przygotowała grupa przestępcza.
Dodał, że pomijając uniewinnienie Stanisława Kani (w tym wątku IPN wniesie apelację), wyrok należy uznać za "sukces", bo uznano stan wojenny za nielegalny. - Najważniejsze zarzuty zostały potwierdzone przez sąd - dodał oskarżyciel.
Sam Kania powiedział dziennikarzom: - Uważałem, że grupy przestępczej nie było; jak nie ma grupy, to nie ma i struktury, i jej wodza.
Dodał, że według jego ocen zagrożenie interwencją ZSRR trwało aż do 13 grudnia 1981 r. - Byłem przeciwny wprowadzaniu stanu wojennego, ale nie mogę odmówić czystych intencji tym, którzy byli innego zdania - oświadczył.
"Dobrze, że sąd uznał jego winę"
Antoni Macierewicz komentując wyrok gen. Kiszczaka powiedział Wirtualnej Polsce, że wpisuje się on w powszechną świadomość nas wszystkich. – Dobrze, że sąd uznał winę pana Kiszczaka. Jednak skala tej winy jest nieporównanie większa niż to, z czym spotkaliśmy się w wyroku - zaznaczył.
Polityk PiS podkreślił, że Czesław Kiszczak biorąc udział we wprowadzeniu stanu wojennego dopuścił się zbrodni wobec narodu polskiego. - Mam nadzieję, że prędzej czy później skala tego czynu zostanie uznana przez prawo Rzeczypospolitej – dodał.
Incydent na sali. Słomka ukarany aresztem
Przed ogłoszeniem wyroku grupa protestujących pod przewodnictwem Adama Słomki weszła na salę rozpraw. Wznoszono okrzyki "Mordercy", "Na Białoruś!", "Hańba". W rękach protestujący trzymali zdjęcia ofiar stanu wojennego. Słomka żądał również wyjaśnienia okoliczności śmierci swojej matki i zajął miejsce przewodniczącego składu sędziowskiego. Jeden z oskarżonych Stanisław Kania określił protestujących "durniami". - Jestem dumny z tego, co zrobiłem. Dziś postąpiłbym tak samo - podkreślił.
Sąd Okręgowy w Warszawie ukarał Adama Słomkę 14 dniami aresztu za naruszenie powagi i porządku czynności sądowych.
Policja wyprowadziła grupę z sali sądowej. - Domagamy się, aby tych skompromitowanych sędziów i policjantów zwolnić ze służby - już na korytarzu sądowym nawoływał Słomka. Obecni na sali sądowej protestujący śpiewali: "Nie chcemy komuny, nie chcemy i już! Nie chcemy ni sierpa, ni młota, za Katyń, za Grodno, za Wilno i Lwów zapłaci czerwona hołota"
Zgromadzeni krzyczeli "rząd pod sąd". Zaczęli śpiewać także patriotyczne piosenki, m.in. Rotę. Były poseł Słomka przedstawiał obecnych na sali demonstrujących, którzy niegdyś zostali pobici, napadnięci przez funkcjonariuszy SB i trafili do więzień.
Wyrok ws. stanu wojennego miał być ogłoszony o godz. 13.30. Uniemożliwiła to jednak zebrana na sali publiczność skupiona wokół lidera KPN Adama Słomki. Ogłoszenie wyroku przeniesiono na inną, mniejszą salę rozpraw. Jak zakomunikował zebranym urzędnik sądowy, na salę oprócz stron będą mogli wejść tylko przedstawiciele mediów - za okazaniem legitymacji służbowych.
Proces trwał od września 2008 r.
Prokurator IPN wnosił o kary po dwa lata więzienia w zawieszeniu dla b. I sekretarza KC PZPR Stanisława Kani i b. szefa MSW Czesława Kiszczaka. Kania chce uniewinnienia; Kiszczak - umorzenia sprawy. IPN chce także by sprawę trzeciej podsądnej, b. członkini Rady Państwa PRL Eugenii Kempary, sąd umorzył z powodu przedawnienia karalności, ale przy uznaniu jej winy.
W procesie, trwającym od września 2008 r., 84-letni dziś Kania i 86-letni Kiszczak odpowiadali za udział w "związku przestępczym o charakterze zbrojnym", który - według IPN - na najwyższych szczeblach władzy PRL przygotowywał stan wojenny (grozi za to do ośmiu lat więzienia). 82-letnia Eugenia Kempara miała zarzut przekroczenia uprawnień przez głosowanie za dekretami o stanie wojennym - wbrew konstytucji PRL, bo podczas sesji Sejmu Rada nie mogła wydawać dekretów (kara do trzech lat).
Od sierpnia 2011 r. proces toczył się już bez udziału głównego oskarżonego - b. szefa PZPR, b. premiera i b. szefa MON 88-letniego gen. Wojciecha Jaruzelskiego, którego sprawę z powodu złego zdrowia sąd wyłączył z tego postępowania i zawiesił. Jest on oskarżony o kierowanie "związkiem przestępczym (kara do dziesięciu lat). Prawdopodobnie nigdy nie stanie on już przed sądem.
(aka, ap, ked, msz, pp, ib) wp.pl, PAP, TVN24
Marsz Niepodległości i Solidarności
niedziela, 04 grudnia 2011 19:22
We wtorek, 13 grudnia 2011 r., w 30. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego przyjdź na Marsz Niepodległości i Solidarności. Spotykamy się o godz. 18.00 na pl. Trzech Krzyży pod pomnikiem Wincentego Witosa. Zabierz ze sobą biało-czerwoną flagę!
Apel Społecznego Komitetu Organizacyjnego Marszu Niepodległości i Solidarności
13 grudnia 1981 r. komuniści, aby zniszczyć „Solidarność”, złamać niepodległościowe i społeczne dążenia Narodu, pozbawić nas nadziei, wypowiedzieli wojnę Polakom. Dlatego partia komunistyczna sięgnęła po terror wojskowy i policyjny. Całą władzę przejęły zbrojne oddziały wojskowe okupujące ulice i zakłady pracy. Wprowadzono godzinę policyjną, aresztowano i internowano działaczy związkowych i politycznych. Przerwano łączność telefoniczną, zamknięto granice, zawieszono wydawanie gazet, zamilkły stacje radiowe i telewizyjne z wyjątkiem tych, które nadawały komunikaty wojskowe.
Stan wojenny przyniósł wiele ofiar. Polacy byli zabijani i więzieni. Zniszczono zakłady pracy, zrujnowano gospodarkę. Do emigracji zmuszono blisko milion młodych ludzi, z których większość nigdy już nie powróciła do Ojczyzny. Stan wojenny był próbą powtórzenia terroru stalinowskiego, a jego gospodarcze, społeczne i psychologiczne skutki trwają po dziś dzień.
Stan wojenny to czas bohaterstwa, ale i czas zdrady. Gdy jedni podjęli walkę o niepodległość, inni dołączyli do obozu władzy. Stan wojenny jest zbrodnią nieukaraną i stale obecnym w naszym życiu publicznym symbolem zdrady narodowej. Krew męczenników tamtego czasu wciąż woła o sprawiedliwość. Nie ujawniono i nie ukarano morderców bohaterskich kapłanów: księdza Sylwestra Zycha, księdza Stefana Niedzielaka, księdza Stanisława Suchowolca. Nie poznaliśmy do tej pory autorów zbrodni na błogosławionym księdzu Jerzym Popiełuszko. Bezkarni są twórcy stanu wojennego, mordercy Grzegorza Przemyka, Bogdana Włosika i górników z kopalni „Wujek”.
Dziś już publicznie głosi się walkę z Krzyżem, z Kościołem katolickim, z wiarą i tradycja narodową. Rządzący uniemożliwiają wyjaśnienie tragedii smoleńskiej i śmierć elity państwowej z Prezydentem na czele. Przede wszystkim otwarcie dąży się do ograniczenia niepodległości Państwa Polskiego. Pierwszy raz od czasu rozbiorów przedstawiciel wolnej Rzeczypospolitej zapowiedział gotowość rezygnacji z suwerenności. Hasło „suwerenność za bezpieczeństwo” ma przekonać Polaków do wyzbycia się niepodległości. Tymczasem zapowiedziano uderzenie w polską wieś i przedłużenie czasu pracy do 67. roku życia. Ten kto oddaje suwerenność, niech nie liczy na bezpieczeństwo.
Polska ma zrzec się suwerenności po to, by Polacy spłacali cudze długi. Taki jest także sens ostatnich wydarzeń.
Jan Paweł II przestrzegał: „nie ma Europy Sprawiedliwej bez Polski Niepodległej”. Dziś trzeba przypomnieć także: bez Niepodległości nie ma bezpieczeństwa gospodarczego, socjalnego i narodowego. Tylko własne, suwerenne państwo może zapewnić Polakom dobrobyt i rozwój.
To właśnie dlatego - stajemy dziś razem w Marszu Niepodległości i Solidarności.
By bronić polskiej suwerenności - zwracamy się do Polaków słowami Jana Pawła II : „nie lękajcie się”!
Niech nasz głos sprzeciwu będzie obecny wszędzie: w miejscach pracy, w urzędach, w szkołach. Protestujemy przeciw zamachowi na polskość i niepodległość.
Niech urzędnicy instytucji państwowych wiedzą, że służyć mają Polsce i Polakom.
Niech nasze dzieci nauczą się być dumne z tego, że są Polakami.
Tak zjednoczeni podejmujemy dziś Marsz Niepodległości i Solidarności po to, by budować Polskę Niepodległą, Sprawiedliwą i Solidarną.
Społeczny Komitet Organizacyjny Marszu Niepodległości i Solidarności
W skład Komitetu Honorowego Marszu Niepodległości i Solidarności weszli:
1. prof. Grażyna Ancyparowicz - nauczyciel akademicki, wieloletni pracownik administracji publicznej, autorka wielu ekspertyz z dziedziny finansów i makroekonomii 2. Krzysztof Ardanowski - członek NZS, kolporter niezależnego pisma „Wolne Związki, redaktor naczelny pisma „Indeks”, były wiceminister rolnictwa 3. prof. Włodzimierz Bernacki - działacz opozycji w okresie PRL, politolog, nauczyciel akademicki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego 4. prof. Rafał Broda - publicysta, odznaczony Krzyżem Zasługi 5. Selim Chazbijewicz - politolog, pisarz, publicysta, nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk humanistycznych, 6. Anna Chodakowska - aktorka 7. prof. Henryk Cioch - prawnik, nauczyciel akademicki, adwokat, profesor nauk prawnych 8. Krzysztof Czabański - działacz opozycji w okresie PRL, dziennikarz, były prezes zarządu Polskiego Radia 9. Anita Czerwińska - Przewodnicząca Warszawskiego Klubu Gazety Polskiej 10. Kazimierz Drzazga - Wiceprezes Stowarzyszenie Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym w Szczecinie 11. Andrzej Duda - prawnik, nauczyciel akademicki, były wiceminister sprawiedliwości, były podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, członek Trybunału Stanu 12. Anna Fotyga - ekonomistka, była deputowana do Parlamentu Europejskiego, była minister spraw zagranicznych, była szefowa Kancelarii Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego 13. Mieczysław Gil - działacz opozycji w okresie PRL, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski 14. Przemysław Gintrowski - kompozytor i muzyk 15. prof. Piotr Gliński - socjolog, profesor, wykładowca akademicki,były przewodniczący Polskiego Towarzystwa Socjologicznego 16. prof. Grzegorz Górski - członek opozycyjnego NZS, prawnik, nauczyciel akademicki, adwokat 17. Karol Guzikiewicz - wiceprzewodniczący stoczniowej „Solidarności” 18. Andrzej Gwiazda - kawaler Orderu Orła Białego 19. Joanna Gwiazda - działaczka opozycji w okresie PRL, publicystka, odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski 20. Katarzyna Hejke - redaktor naczelna miesięcznika „Nowe Państwo” 21. prof. Józefa Hrynkiewicz - socjolog, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki 22. ks. Tadeusz Isakowicz-Zalewski - działacz opozycji w okresie PRL, historyk Kościoła, poeta 23. prof. Piotr Jaroszyński - prof. KUL-u 24. Seweryn Jaworski - więzień polityczny 25. Wiesław Johann - b. sędzia TK, adwokat, obrońca w sprawach politycznych w latach 80-tych 26. Mariusz Kamiński opozycjonista, działacz podziemnego NZS 27. Ryszard Kapuściński - Szef Klubów Gazety Polskiej 28. Stanisław Karczewski - Wicemarszałek Senatu RP 29. Jan Kasprzyk - Przewodniczący Związku Piłsudczyków 30. prof. Janusz Kawecki - inżynier, nauczyciel akademicki, publicysta, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej 31. prof. Andrzej Kaźmierczak - ekonomista 32. Andrzej Klarkowski - socjolog, były doradca Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego 33. prof. Zdzisław Krasnodębski - socjolog, filozof, wykładowca akademicki, publicysta 34. Marek Kuchciński - działacz opozycyjny, Wicemarszałek Sejmu RP 35. prof. Ryszard Legutko - filozof, publicysta, redaktor krakowskiego podziemnego czasopisma "Arka" 36. Katarzyna Łaniewska - aktorka 37. Maciej Łopiński - przewodniczący Ruchu Społecznego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego 38. Antoni Macierewicz - działacz opozycji w okresie PRL, współtwórca Komitetu Obrony Robotników 39. ks. Stanisław Małkowski - działacz opozycji w okresie PRL, kapelan Solidarności, socjolog, publicysta, społecznik 40. Andrzej Melak - działacz opozycji w okresie PRL, Prezes Komitetu Katyńskiego, odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski 41. prof. Stanisław Mikołajczak - działacz opozycji w okresie PRL, internowany w okresie stanu wojennego, filolog, wykładowca akademicki, Przewodniczący AOK im.L.Kaczyńskiego 42. dr Piotr Naimski - opozycjonista, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników, współorganizator Komitetu Pomocy „Solidarności” w Nowym Jorku 43. sędzia Bogusław Nizieński - kawaler Orderu Orła Białego 44. prof. dr hab. Andrzej Nowak - historyk, publicysta, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana” 45. Marek Nowakowski - pisarz, publicysta, scenarzysta i aktor 46. Jan Olszewski - działacz opozycji w okresie PRL, obrońca w procesach politycznych, kawaler Orderu Orła Białego 47. prof. Waldemar Paruch - wykładowca akademicki 48. prof. Krystyna Pawłowicz - prawnik, nauczyciel akademicki, sędzia Trybunału Stanu 49. Jan Pietrzak - twórca „Kabaretu Hybrydy” oraz „Kabaretu Pod Egidą”. Felietonista „Tygodnika Solidarność” 50. prof. Wojciech Polak - historyk, nauczyciel akademicki, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski 51. Jan Pospieszalski - publicysta, autor programów radiowych i telewizyjnych 52. Zofia Romaszewska - działaczka społeczna, uczestniczka opozycji demokratycznej w PRL, kierowniczka Biura Interwencji KSS KOR 53. Zbigniew Romaszewski - działacz opozycji w okresie PRL, członek Komitetu Samoobrony Społecznej KOR, założyciel Komitetu Helsińskiego 54. mec. Andrzej Rościszewski - były dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie 55. prof. Jarosław Marek Rymkiewicz - poeta, eseista, dramaturg, krytyk literacki i profesor nauk filologicznych, laureat Nagrody literackiej Nike 56. Tomasz Sakiewicz - redaktor naczelny tygodnika „Gazeta Polska” 57. prof. Michał Seweryński - profesor nauk prawnych, były minister edukacji narodowej oraz minister nauki i szkolnictwa wyższego 58. Stowarzyszenie Pamięć Jastrzębska 59. kpt. Ż.W. Zbigniew Sulatycki - publicysta, były wiceminister transportu i gospodarki morskiej 60. Paweł Szałamacha - publicysta, prawnik, były wiceminister skarbu państwa 61. dr Ludwik Szuba - historyk 62. Janusz Śniadek - były Przewodniczący NSZZ „Solidarność” 63. Bożena Ulewicz - działacz opozycji w okresie PRL, publicystka, reportażystka i felietonistka 64. Witold Waszczykowski - historyk, dyplomata, były wiceminister spraw zagranicznych 65. Maciej Wąsik - b. działacz NZS oraz Ligi Republikańskiej 66. Marcin Wolski - pisarz, dziennikarz i satyryk, felietonista „Tygodnika Solidarność”, twórca opozycyjnego kabaretu objazdowego 67. Artur Zawisza - Wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Marsz Niepodległości 68. Rafał Ziemkiewicz - dziennikarz, publicysta, komentator polityczny i ekonomiczny 69. prof. Andrzej Zybertowicz - socjolog, doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu 70. prof. Jan Żaryn - historyk, nauczyciel akademicki 71. dr Tomasz Żukowski - politolog, socjolog, doradca Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego 72. prof. Jerzy Żyżyński - ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi
LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH PRZEZ KOMUNISTÓW W LATACH 1981 - 1989
PAMIĘTAMY O WAS :
CZEKALSKI JÓZEF, l. 48.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał klatki piersiowej i brzucha, postrzał lewej stopy;
GIZA JÓZEF, l. 28.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał boczny szyi;
GNIDA JOACHIM, l. 28.Zmarł w dniu 25 stycznia 1982 r. w wyniku ran odniesionych w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał w głowę;
GZIK RYSZARD, l. 35.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał w głowę;
KUPCZAK BOGUMIŁ, l. 28.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał brzucha;
PEŁKA ANDRZEJ, l. 20.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji w KWK Wujek, postrzał w głowę;
STAWISIŃSKI JAN, l. 22.Zmarł w dniu 25 stycznia 1982 r. w wyniku ran odniesionych w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał w głowę;
WILK ZBIGNIEW, l. 20.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał w plecy i postrzał od tyłu w okolicy lędźwiowej;
ZAJĄC ZENON, l. 22.Zamordowany w dniu 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji strajku w KWK Wujek, postrzał w klatkę piersiową;
BROWARCZYK ANTONI, l. 23.Zamordowany strzałem w głowę podczas rozpędzania demonstracji w Gdańsku, w dniu 17 grudnia 1981 r.;
KOSECKI TADEUSZ.- Zmarł na zawał serca pobity przez ZOMO w czasie pacyfikacji strajku na Politechnice Wrocławskiej w dniu 17 grudnia 1981 r.;
ADAMOWICZ MICHAŁ, l. 28.Zmarł w dniu 5 września 1982 r. w wyniku ran postrzałowych odniesionych w czasie demonstracji w dniu 31 sierpnia w Lubinie;
POZNIAK MIECZYSŁAW, l. 26.Zmarł w dniu 31 sierpnia w Lubinie, w wyniku rany postrzałowej brzucha odniesionej w czasie demonstracji w Lubinie;
TRAJKOWSKI ANDRZEJ, l. 32.Zmarł w dniu 31 sierpnia w Lubinie, w wyniku rany postrzałowej głowy odniesionej w czasie demonstracji w Lubinie;
BARCHAŃSKI EMIL, l. 17.Uczeń, więzień polityczny. Zaginął w dniu 16 czerwca 1982 r. Ciało wyłowiono z Wisły. W trakcie śledztwa był bity, miał być świadkiem na rozprawie kolegów;
CIELECKI WOJCIECH, l. 19.Zastrzelony przez żołnierza LWP w dniu 2 kwietnia 1982 r., w Białej Podlaskiej;
CIEŚLEWICZ WOJCIECH, l. 29.Zmarł w dniu 2 marca 1982 r. w wyniku pobicia przez ZOMO podczas demonstracji w Poznaniu, w dniu 13 lutego 1982 r.;
DURDA WŁADYSŁAW, Zmarł w nocy z 3 na 4 maja 1982 r. zatruty gazami łzawiącymi użytymi do rozpędzania demonstracji w dniu 3 maja 1982 r., w Szczecinie. Milicja odmówiła wezwania pogotowia;
GRUDZIŃSKI ADAM, l. 36.Zmarł na serce po pobiciu w obozie internowania w Zalężu, w październiku 1982 r.;
JURGIELEWICZ ZDZISŁAW, l. 29.Zmarł w dniu 21 września 1982 r. po pobiciu w dniu 12 września 1982 r. w KM MO, w Giżycku;
KAMIŃSKI WACŁAW, l. 32. Zmarł w dniu 28 listopada 1982 r., trafiony petardą w czasie demonstracji w dniu 11 listopada 1982 r., w Gdańsku;
KOŁODZIEJCZYK WANDA, l. 59.Przewieziona do szpitala w stanie agonalnym ze śladami pobicia z aresztu śledczego na ul. Rakowieckiej w Warszawie, zmarła w dniu 4 stycznia 1982 r.;
KOT STANISŁAW. Po pobiciu przez patrol ZOMO w dniu 31 marca 1982 r. zmarł w dniu 3 kwietnia 1982 r. w Rzeszowie;
KRÓLIK STANISŁAW, l. 39.Pobity w czasie demonstracji w dniu 10 listopada 1982 r. w Warszawie, zmarł w dniu 16 listopada 1982 r.;
LENARTOWICZ JOANNA, l. 19.Zmarła w dniu 5 maja 1982 r. po pobiciu w czasie rozpędzania demonstracji w dniu 3 maja 1982 r. w Warszawie;
LISOWSKI WŁODZIMIERZ, l. 67.Zmarł w dniu 13 lipca 1982 r. po pobiciu podczas demonstracji w dniu 13 maja 1982 r. w Krakowie;
MAJCHRZAK PIOTR, l. 19.Zmarł w dniu 18 maja 1982 r. po pobiciu przez ZOMO podczas demonstracji w dniu 13 maja 1982 r. w Poznaniu;
MAJEWSKI KAZIMIERZ, l. 46.Na skutek inwigilacji, gróźb i nakłaniania do współpracy z SB popełnił samobójstwo w dniu 29 października 1982 r. w Jeleniej Górze;
MICHALCZYK KAZIMIERZ, l. 27.Zmarł w dniu 2 września 1982 r. w wyniku obrażeń poniesionych w czasie rozpędzania demonstracji we Wrocławiu w dniu 31 sierpnia 1982 r.;
RACZEK STANISŁAW, l. 35.Zmarł w dniu 7 września 1982 r. po pobiciu w czasie demonstracji w Kielcach w dniu 31 sierpnia 1982 r.;
RADOMSKI MIECZYSŁAW, l. 56.Zmarł w dniu 3 maja 1992 r. w czasie zajść ulicznych w Warszawie;
ROKITOWSKI MIECZYSŁAW, l. 47.Zmarł w dniu 3 kwietnia 1982 r. po pobiciu w areszcie śledczym w Zalężu;
SADOWSKI PIOTR, l. 32.Zmarł w dniu 31 sierpnia 1982 r. trafiony petardą podczas demonstracji w Gdańsku;
SZULECKI ADAM, l. 32.Zmarł w dniu 9 maja 1982 r. po pobiciu w czasie demonstracji w dniu 3 maja 1982 r. w Warszawie;
WILKOMIRSKI EUGENIUSZ, l. 52.Zmarł w dniu 3 września 1982 r. po pobiciu przez ZOMO w czasie demonstracji w Częstochowie w dniu 1 września 1982 r.;
WŁOSIK BOGDAN, l. 30.Zamordowany z broni palnej przez funkcjonariusza SB w czasie demonstracji w Nowej Hucie w dniu 13 października 1982 r.;
WOZNIAK TADEUSZ, l. 49.Zmarł w dniu 1 września 1982 r. po pobiciu przez ZOMO podczas demonstracji w dniu 31 sierpnia 1982 r. we Wrocławiu;
ZDUNEK FRANCISZEK, l. 49.Przewodniczacy Komitetu Budowy Kaplicy w Sobolewie w woj. lubelskim. Zastrzelony przez sierżanta MO;
BLESZCZYNSKI ZENON, l. 24.Zmarł w nocy z 13 na 14 stycznia 1983 r. po pobiciu w areszcie śledczym w dniu 28 grudnia 1982 r.;
DRABOWSKA JANINA, l. 63.Zmarła we wrześniu 1983 r. na skutek obrzęku płuc spowodowanego działaniem gazów łzawiących użytych do rozpędzania demonstracji w Nowej Hucie w dniu 31 sierpnia 1983 r.;
GRZYWNA ANDRZEJ, l. 62.Zmarł w nocy z 29 na 30 sierpnia 1983 r. po pobiciu pałką po głowie w milicyjnym areszcie;
KOWALSKI RYSZARD, l. 44.Przewodniczący KZ NSZZ "Solidarność" w Hucie Katowice, dwukrotny więzień polityczny. Zaginął w dniu 7 lutego 1983 r. Ciało wyłowiono z rzeki w dniu 31 marca 1983 r.;
LARYSZ JÓZEF, l. 41.Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" w zakładach ELWRO. Internowany, zwolniony z pracy. Zmarł w dniu 7 marca 1983 r. po kolejnym przesłuchaniu w KW MO;
LYSKAWA BERNARD, l. 56.Zmarł na zawał serca uciekając przed ZOMO po demonstracji w Krakowie w dniu 1 maja 1983 r.;
MIASKO ZDZISŁAW, l. 29.Zmarł w dniu 3 czerwca 1983 r. po pobiciu na posterunku MO w Nowej Miłosnej;
MARZEC JERZY, l. 21.Zaginął w dniu 21 czerwca 1983 r. po uroczystościach powitania Papieża. Ciało znaleziono nad Odrą w dniu 22 czerwca 1983 r. Powodem śmierci było zachłyśnięcie się krwią;
PODBORACZYŃSKI BOGUSŁAW, l. 21.Działacz NSZZ "Solidarność". Prawdopodobnie zatrzymany przez funkcjonariuszy MO, ciało wydobyto z rzeki w dniu 30 kwietnia 1983 r.;
PRZEMYK GRZEGORZ, l. 19.Zmarł w dniu 14 maja 1983 r. w wyniku obrażeń po pobiciu przez milicjantów na Komisariacie MO przy ul. Jezuickiej w Warszawie w dniu 12 maja 1983 r.;
STEFAŃSKI JACEK, l. 25.Zmarł w dniu 9 września 1983 r. Pobity w dniu 2 września 1983 r. na ulicy przez "nieznanych sprawców". Brata Jacka i świadków wydarzenia funkcjonariusze MSW nakłaniali szantażem do zaniechania wyjaśnienia sprawy;
SYMONIUK ZBIGNIEW, l. 33.Członek Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania. Internowany, więzień polityczny. Zmarł w dniu 8 stycznia 1983 r. Wg oficjalnej wersji popełnił samobójstwo w czasie odbywania kary 2 lat pozbawienia wolności w więzieniu w Białymstoku;
SMAGUR RYSZARD, l. 29.Zmarł w dniu 1 maja 1983 r. w Krakowie po trafieniu petardą w czasie demonstracji;
SZYMANSKI ZBIGNIEW.Zmarł w kwietniu 1983 r. po pobiciu przez ZOMO -wców : R. Rudowczaka i J. Niemca;
WASILUK HENRYK, l. 28.Więzień polityczny. Zmarł w dniu 25 listopada 1983 r. Po zwolnieniu z więzienia popełnił samobójstwo przez samospalenie.
WEDROWNY JERZY, l. 28.Aresztowany za udział w manifestacji w dniu 31 sierpnia 1983 r. Zmarł w areszcie śledczym we wrześniu 1983 r. w niewyjaśnionych okolicznościach, przed terminem rozprawy;
WITKOWSKI WŁODZIMIERZ, l. 31.Zaginął podczas manifestacji w dniu 31 sierpnia 1983 r. we Wrocławiu. Zwłoki znaleziono w dniu 7 września 1983 r. wiszące na drzewie pod Oleśnicą;
ZIOŁKOWSKI JAN, l. 56.Współpracownik Komitetu Budowy Pomnika Ofiar Czerwca 1956 r. Zmarł w dniu 5 marca 1983 r. pobity w czasie przesłuchania w V komisariacie MO w Poznaniu;
BARTOSZCZE PIOTR, l. 34.Działacz NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych. Zmarł w nocy z 7 na 8 lutego 1984 r. Ciało znaleziono w dniu 8 lutego 1984 r. w studzience melioracyjnej na polu ze śladami bicia i duszenia;
FRACZEK LECH.Zmarł w dniu 25 maja 1984 r. po pobiciu w dniu 5 kwietnia 1984 r. na posterunku MO;
FRAS TADEUSZ, l. 33.Nauczyciel, przewodniczący NSZZ "Solidarność" w szkole. Zmarł w dniu 7 września 1984 r. Ciało znaleziono na przedmieściu Krakowa. Wg oficjalnej wersji wyskoczył z II piętra. Sekcja zwłok ujawniła ślady bicia i duszenia;
GEBOSZ ANDRZEJ, l. 31.Zmarł w dniu 26 października 1984 r. po pobiciu podczas przesłuchania w DUSW Łódź - Śródmieście;
HAC ALEKSANDER, l. 44.Przewodniczący KZ NSZZ "Solidarność" w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie. Zmarł w dniu 18 października 1984 r. Znaleziony w dniu 16 października 1984 r. w piwnicy domu przy ul. Królewskiej z ciężkimi obrażeniami głowy;
HNAT EDYTA, l. 8. Uczennica, Zmarła w dniu 29 marca 1984 r. Zginęła w parku od strzału oddanego z okien mieszkania przez sierżanta MO Halonia;
JERZ JACEK ANTONI lat 38 Zamordowany w Radomiu w dniu 31 stycznia 1983 zaledwie kilka tygodni po zwolnieniu z ponad rocznego internowania (w Kwidzynie ciężko pobity podczas pacyfikacji obozu przez ZOMO przeszedł ścieżki zdrowia), wg IPN istnieje prawdopodobieństwo otrucia Furosemidem.
JASIŃSKI KRZYSZTOF, l. 25.Działacz NSZZ "Solidarność". Internowany. Zmarł w dniu 10 listopada 1984 r. Zwłoki znaleziono na przystanku PKS w Elblągu z licznymi urazami;
KULKA STANISŁAW, l. 47.W dniu 15 listopada 1984 r. został zastrzelony na szosie przez milicjanta Jana Żurka;
LAWRYNOWICZ HENRYK, l. 42.W dniu 8 listopada 1984 r. został zatrzymany na Komisariacie Kolejowym. Zmarł w dniu 9 listopada 1984 r. Lekarz stwierdził krwiaka skroni i liczne obrażenia;
LAZARSKI KAZIMIERZ, l. 58.Pobity we własnym mieszkaniu przez funkcjonariuszy MO. Zmarł w dniu 24 września 1984 r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy skazał funkcjonariuszy Ryszarda Boryga, Zbigniewa Królaka i Józefa Jarosika na kary od 1 do 2 lat pozbawienia wolności;
POPIEŁUSZKO JERZY, l. 37.Kapelan NSZZ "Solidarność". Porwany i bestialsko zamordowany w październiku 1984 r. przez funkcjonariuszy bezpieki
ROMANOWSKI JAROSŁAW, l. 23.Zmarł w dniu 12 maja 1984 r. Zatrzymany przez MO. Wg oficjalnej wersji powiesił się w areszcie;
STRUSKI KRZYSZTOF, l. 28. Zmarł w dniu 14 listopada. Zatrzymany przez funkcjonariuszy MO został wyrzucony z milicyjnego samochodu;
SZTENCEL PAWEŁ, l. 19.Zmarł w dniu 22 grudnia 1984 r. na astmę sercową w areszcie śledczym przy ul. Smutnej w Łodzi.
TOKARCZYK ZBIGNIEW, l. 31.Działacz NSZZ "Solidarność" i KPN. Internowany i szykanowany przez SB. Zmarł w nocy z 22 na 23 lutego 1984 r. Ciało znaleziono koło domu denata. Sekcja wykazała urazy wątroby i płuc oraz ślady ciosów;
WALCZAK BOGUSŁAW, l. 57.Zmarł w marcu 1984 r. Został zatrzymany przez patrol MO w dniu 8 marca 1984 r. Żonie wydano ciało w dniu 16 marca 1984 r. twierdząc, że znaleziono je na ulicy;
ANTONOWICZ MARCIN, l. 19.Zmarł w dniu 2 listopada 1985 r. Został zatrzymany przez patrol MO w dniu 19 października 1985 r. W milicyjnym samochodzie doznał śmiertelnych urazów głowy;
BUDNY JAN. Zmarł w dniu 14 lutego 1985 r. Zatrzymany przez funkcjonariuszy MO Witolda Jabłońskiego i Kazimierza Klonowskiego w dniu 11 lutego 1985 r. Pobity w czasie przesłuchania. W szpitalu stwierdzono krwiaka mózgu, który był przyczyną zgonu;
BULKO ZDZISŁAW, l. 30.Zmarł w dniu 17 grudnia 1985 r. Znaleziony w rowie pod Zamościem z ciężkimi obrażeniami. Zwolnieni przez niego z pracy za pijaństwo i kradzieże trzej ORMO-wcy grozili mu zemstą;
CZARNY MIKOŁAJ, l. 56.Zmarł w dniu 14 lutego 1985 r. Został zatrzymany przez MO. Zmarł w wyniku urazów czaszki. Wg oficjalnej wersji spadł ze schodów;
FRANZ ROMAN, l. 32.Zmarł w dniu 8 stycznia 1985 r. Został zatrzymany przez milicję na Komisariacie Kolejowym. Znaleziony martwy na ławce koło dworca PKP. Sekcja wykazała stłuczenie mózgu;
KRAWIEC JAN, l. 22.Zmarł 30 października 1985 r. W dniu 30 października 1985 r. został zatrzymany na Komendzie MO w Miechowie. Wg oficjalnej wersji popełnił samobójstwo w areszcie przez powieszenie. Ciało nosiło ślady urazów piersi, brzucha i głowy;
KRZYWDA JACEK, l. 37.Zmarł w dniu 26 czerwca 1985 r. Został pobity w bramie domu, w którym mieszkał, przez patrol MO;
SAMSONOWICZ JAN –jeden z inicjatorów powstania Ruchu Młodej Polski, działacz NSZZ "Solidarność". Zamordowany przez Służbę Bezpieczeństwa 30 czerwca 1983 w Gdańsku ;
KASPROWSKI DARIUSZ, l. 23.Zmarł w dniu 9 grudnia 1985 r. Wg. oficjalnej wersji powiesił się, w ZK w Koronowie. Na ciele stwierdzono liczne urazy szyi, ramion i pleców;
MARTIN LESŁAW, l. 37.Członek Komisji Rewizyjnej Zarzadu Regionu NSZZ "Solidarność". Zamordowany w dniu 23 stycznia 1985 r. Został zrzucony przez "nieznanych sprawców" z kładki dla pieszych nad ulicą, z wysokości 20m;
POPŁAWSKI PIOTR. Pop cerkwi prawosławnej w Narwi. Zaginął w dniu 15 czerwca 1985 r. Zwłoki znaleziono w dniu 20 czerwca 1985 r. w lesie koło Zabludowa. Wg oficjalnej wersji popełnił samobójstwo;
PRZEPIORZYNSKI WITOLD, członek NSZZ "Solidarność". Zaginął w dniu 9 maja 1985 r. Zwłoki znaleziono w dniu 17 maja 1985 r. w kanale portowym ze śladami silnych obrażeń;
SZUSTER ALEKSANDER, l. 25.Zmarł w dniu 30 stycznia 1985 r. po pobiciu na Komisariacie MO w Świdniku. Przyczyną śmierci było złamanie podstawy czaszki;
ŚLUSARSKI RYSZARD, l. 25.Zmarł w dniu 4 marca 1985 r. po pobiciu przez funkcjonariuszy MO w mieszkaniu, na ulicy i w komisariacie. Śmierć nastąpiła w wyniku zmiażdżenia wątroby, nerek i pęknięcia jelit.
BEDNAREK MARIAN, l. 35.Zmarł w dniu 27 grudnia 1986 r. po pobiciu na komisariacie MO;
SZKARLAT ZBIGNIEW, l. 43.Działacz NSZZ "Solidarność", więzień polityczny. Zmarł w dniu 9 lutego 1986 r. Znaleziony na ulicy w dniu 2 lutego 1986 r. ciężko pobity, stwierdzono pęknięcie czaszki i uszkodzenie mózgu;
LUKS GRZEGORZ, l. 19.Zmarł w dniu 14 stycznia 1987 r. Został zbity i skopany przez patrol MO w nocy z 29 na 30 sierpnia 1986 r. Przy niedostatecznej pomocy lekarskiej, zmarł w wyniku powikłań po pourazowej torbieli trzustki;
KALINOWSKI WACŁAW. Zmarł w dniu 27 marca 1987 r. W dniu 22 marca 1987 r. został pobity w samochodzie milicyjnym;
STRZELECKI JAN, l. 69.Zmarł w dniu 11 lipca 1988 r. Znaleziony ciężko pobity nad Wisłą w dniu 30 czerwca 1988 r.;
NIEDZIELAK STEFAN. Proboszcz parafii Św. Karola Boromeusza. Zmarł w dniu 20 stycznia 1989 r. Ciało znaleziono w mieszkaniu denata. Sekcja wykazała liczne urazy i rozerwanie wiązadeł kręgu szyjnego jako przyczynę śmierci;
SUCHOWOLEC STANISŁAW. Proboszcz parafii Najświętszej Marii Panny na Dojlidach. Zmarł w dniu 30 stycznia 1989 r. Wg wersji prokuratury śmierć nastąpiła w wyniku zatrucia tlenkiem metali spowodowanego pożarem w pokoju.
ZYCH SYLWESTER, l. 39.Wikariusz parafii Św. Jakuba. Więzień polityczny. Zmarł 11 lipca 1989 r. Ciało znaleziono na dworcu PKS.
Proszą o pamięć i modlitwę……
Jesteśmy im to winni.
Ogólną liczbę ofiar (poza osobami, które zginęły w wyniku bezpośrednich akcji ZOMO i wojska, odcięcia telefonów, zablokowania transportu i bałaganu wywołanego przez komisarzy wojskowych) ocenia się na kilkaset osób.
Do dnia dzisiejszego nie znamy pełnej listy ofiar, a zbrodniarze i oprawcy nie zostali ukarani.
Mordercy są wśród nas. Niech to nie da wam spokojnie żyć .
Informujemy, że wydaliśmy pamiątkową publikacje przedstawiającą strajk w maju i sierpniu 1988r. Wewnątrz gazetki znajduje się film "inny sierpień" zrealizowany przez Video Studio Gdańsk (film również można obejrzeć na naszej stronie internetowej) a także pełna lista uczestników protestów. Publikacje można otrzymać nie odpłatnie w siedzibie komisji.
wtorek, 17 stycznia 2012 15:05
